ابزار ایمنی مجموعه ای از تجهیزات و وسایلی هستند که برای محافظت از افراد در برابر خطرات احتمالی در محیط کار و زندگی روزمره طراحی شدهاند. این ابزارها با کاهش ریسک آسیبهای جسمی، به بهبود ایمنی و سلامت کارکنان و افراد کمک میکنند.
ابزار ایمنی بر اساس نوع خطری که برای آن طراحی شدهاند، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. برخی از مهمترین انواع ابزار ایمنی عبارتند از:
دستکشهای ایمنی موجود در بازار بسته به نوع کاربرد، ماده سازنده و شکل طراحی، دارای انواع مختلفی هستند. کاربردی که از یک دستکش میشود باعث خواهد شد دارای شکل و جنس متفاوتی باشد. جنس، سایز، نوع، راحتی، دوام، کیفیت، حرفه و شغل باعث میشود تا دستکشها دارای تنوع گستردهای باشند. دستکشهای کار در برخی موارد لازم است ضد برش، ضد حریق، ضد آب، ضد حساسیت، ضد ویروس، ضد اسید، ضد الکتریسته، ضربهگیر، مقاوم در برابر مواد شیمیایی و رادیو اکتیو و... باشد تا در فعالیتهایی همچون فعالیتهای آزمایشگاهی، آتشنشانی، جوشکاری، برقکاری و... به خوبی مورد استفاده قرار گیرد؛ بدون آنکه به دستها در حین کار آسیب جدی وارد شود.
با توجه به همین تنوع کارایی، جنس دستکشهای ایمنی متنوع است. از جمله جنسهایی که برای این نوع دستکشها به کار برده میَشود چه به صورت رودوزی و چه تودوزی پلیمری، بافت فلزی، پارچه ضخیم کتان، چرم گاو، پنبه، مواد پلاستیکی و... هستند. داشتن آستر، رودوزی، تو دوزی، ارتفاع ساق دستکش، نحوه بسته شدن آن، قرارگیری انگشتان و نوع آن همگی از وجههای تمایز انواع دستکش است و باعث میشود تا به صورتهای مختلف مانند ساق کوتاه، ساق بلند، ساق متوسط، مچگیر، پنج انگشتی، دو انگشتی، تک انگشتی و... طراحی و دوخته شوند.
دستکش ضد برش، دستکش زنجیری، دستکش چرمی، دستکش اسید و مواد شمیایی، دستکش آزمایشگاهی، دستکش پزشکی، دستکش جوشکاری، دستکش آتش نشانی، دستکش آهنگری، دستکش نجاری، دستکش باغبانی و... از جمله انواع دستکشهایی هستند که بسته به نوع حرفه و کار لازم است انتخاب و مورد استفاده قرار گیرد.
یک دستکش ایمنی برای آنکه نشان دهد دارای کیفیت خوبی است علاوه بر آنکه لازم است از الیاف مناسب استفاده شود و دارای دوخت استاندارد باشد؛ لازم است تا خوشدست بوده به راحتی بتوان آن را دست کرد و به راحتی آن را از دست درآورد. همچنین استفاده از دستکش نباید باعث ممانعت از کار شود و همانطور که اشاره شد دستکشهای ایمنی باید در برابر ضربه و برش مقاوم بوده و در برخی حرفهها نیز مانع از عبور جریان برق شود و در برابر حرارت، مواد شیمیایی، رادیواکتیو و... مقاومت قابل توجهی از خود نشان دهد.
نکته دیگری که در زمان انتخاب دستکش ایمنی لازم است مورد توجه قرار گیرد این است که ضد حساسیت بوده و استفاده از دستکش خود باعث دردسرهای دیگر نشود. همچنین به گونه طراحی شده باشد که امکان جریان هوا داشته و تهویه به خوبی صورت گیرد تا کار کردن با آن باعث نشود کاربر دستهایش عرق کند.
لازم به ذکر است دستکش باید با توجه به نوع کار انتخاب گردد. در غیر این صورت دستکش هرچقدر با کیفیت و مناسب باشد؛ اما برای کارایی مورد نظر طراحی نشده باشد نه تنها مناسب نیست بلکه حتی استفاده از چنین دستکشهایی خود احتمال بروز حادثه را بیشتر خواهد کرد. بهتر است این نکته را بدانید دستکشهای ایمنی دارای سایزبندی مختلف هستند. دستکشی را استفاده کنید که کاملا اندازه دستهایتان باشد. کوچک یا بزرگ بودن دستکش ایمنی روند کار را سخت کرده و باعث بروز حادثه نیز میشود.
از آنجایی که این مدل از عینکها برای زیبایی استفاده نمیَشود و به منظور محافظت بوده لازم است تا پوشش خوبی بر روی صورت داشته و به خوبی چشم و اطراف چشم را پوشش دهد. این پوشش بسته به میزان خطری که ممکن است هر ورزش و حرفهای چشم را تهدید کند میتواند متنوع باشد.
انتخاب نوع لنز عینک ایمنی نیز بسیار حائز اهمیت است. برهمین اساس عینکهای ایمنی دارای لنزهای گوناگون با کاربریهای متنوعاند. از سوی دیگر توجه به استانداردهایی برای آنها در نظر گرفته شده نشان میدهد مورد تایید آزمایشهای بینالمللی بوده و در زمان کار کمترین احتمال آسیب برای چشمهای شما به وجود خواهد آمد. این نکته را نیز بدانید یک عینک مناسب و با کیفیت عینکی است که از یکسری آزمونهای استاندارد با موفقیت گذشته باشد. استانداردهای ANSI و CE از جمله استانداردهایی است که برای کیفیت مطلوب عینک درنظر گرفته میَشود و اگر عینک مدنظر دارای چنین استانداردهایی باشد میتوانید این اطمینان را داشته باشید که عینک خوب و با کیفیتی انتخاب کردهاید.
یکی از فعالیتهای فنی که امکان آسیب به چشم را زیاد میکند جوشکاری است. به همین دلیل نیز عینکهای ایمنی متنوعی در زمینه جوشکاری طراحی شده که انتخاب در میان آنها میتواند امنیت چشمها را تضمین کند.
مقاومت در برابر ضربه، خش، اشعه UV و ضد بخار بودن نیز میتواند از جمله فاکتورهایی باشد که منجر شود یک عینک ایمنی دارای کیفیت مطلوب باشد.
متاسفانه آمارهای به ثبت رسیده نشان میدهد ۶۰ درصد افرادی که به صورت شغلی دچار حوادث چشمی میشوند در حین حادثه فاقد تجهیزات حفاظت فردی چشمی بودهاند و جراحات وارده به چشم به دلیل حساسیت عضو آسیب پذیر به گونهای بوده که جایی برای جبران آن وجود نداشته. از دست دادن چشم در کنار هزینههای سر سام آور درمانی و از کار افتادگی نیز عواقبی است که نمی توان به سادگی از آنها چشم پوشی کرد.
این در حالیست که با یک رعایت ساده و توجه به نکات ایمنی هم میتوان از میزان چنین آمارهای ناراحت کنندهای کاست و هم اینکه با اطمینان از سلامت چشمها سالهای سال به فعالیت خود ادامه داده بدون آنکه از کارافتادگی زودهنگام پیش آید.
کارفرما موظف است تا چنین امکاناتی را در اختیار کسانی که برای او کار میکنند محیا کرده و به راحتی از این مسئولیت شانه خالی نکنند. کارگران هم موظف هستند تا از این لوازم به خوبی استفاده کرده و نحوه استفاده درست آن را بدانند و همیشه نکات ایمنی را رعایت کنند.
